محمد سعيد جانب اللهى
100
پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى )
5 . قدرى جزوار و اندكى تنزور را در هاونى مىكوبند و با آب مخلوط مىكنند و از آن مرهمى مىسازند و روى موضع درد مىگذارند ( شكورزاده : 246 ) . در اردكان : 1 . روغن گل سرخ « 1 » مىمالند . 2 . ترياك را در شير دختر ( زنى كه دختر شيرخواره دارد ) حل كرده بر موضع درد مىمالند . 3 . جوشاندهء سولجان و قولنجان را براى خنكى به بيمار مىدهند . 4 . اگر درد پا بر اثر رطوبت و باد باشد ، بايد گل قند « 2 » بخورد و اگر از رماتيسم سرد باشد بايد خوراكىهاى گرم بخورد و براى رماتيسم گرم بايد چيزهاى خنك ميل كنند . براى درد پايى كه از سردى باشد ، بايد مخلوط زنجبيل و گلاب به پا بمالند ، چند نوبت لتيرگ بخورند ، جوز را در ظرف محتوى گلاب مانند كشك مىسايند ، پس از حل شدن بر مفاصل و مواضع دردناك مىمالند ( طباطبايى : 683 - 684 ) . در يزد دمكرده سولجان و قولنجان يا زنجبيل مىخورند ( جانب اللهى و ديگران : 46 ) . در الموت سير خام مىخورند ( حميدى و ديگران ، 1384 : 231 ) . در خسروآباد گيلان آب گزنه را مىگيرند و بر محل درد مىمالند ، سپس سه يا هفت دختر با سوزن بر روى پاى بيمار مىزنند . در جيركول گيلان برگ جلى را مىجوشانند و در ناو مىريزند و پا را در آن مىگذارند ( ميرشكرايى ، 1374 : 472 ) . در راور از جوشانده برگ و پيچك درخت مو استفاده مىشود ( كرباسى راورى : 155 ؛ نيز - پوستدرمانى ) . واريس در راور از جوشانده برگ و پيچك درخت مو استفاده مىشود ( كرباسى راورى : 156 ) . رماتيسم در بافق درمان روماتيسم و دردهاى عضلانى به دو شيوه با استفاده از گياهان دارويى صورت مىگيرد : 1 . ريشهء پونه و مخلصه « 3 » را جوشانده و به بيمار مىخورانند .
--> ( 1 ) . طرز تهيه : غنچههاى گل محمدى را در روغن ارده يا بادام مىريزند و در آفتاب مىگذارند تا جذب و پرورده شود . ( 2 ) . براى تهيهء آن غنچهء گل محمدى را از كاسبرگ و دمبرگ جدا مىكردند و در هاون مىكوبيدند و شكر و عسل را به آن مىافزودند و در جاى خنك مىگذاشتند . ( 3 ) . moxalesa